Żubr jest gatunkiem uratowanym od zagłady dzięki wieloletniej hodowli i pracy naukowców, przyrodników, leśników i hodowców. Mimo, iż liczebność populacji ciągle wzrasta nie można zostawić żubra bez opieki. Zauważalny spadek akceptacji społecznej na terenach występowania żubra, głównie z powodu szkód wyrządzanych przez ten gatunek, stanowi zagrożenie dla jego stabilnej przyszłości. Obecnie opieka nad żubrem, czyli jego czynna ochrona realizowana jest przede wszystkim przez Lasy Państwowe, gdyż jedynie one dysponują terenami spełniającymi potrzeby gatunku. W ramach licznych projektów SGGW, Lasy Państwowe, Białowieski Park Narodowy oraz Stowarzyszenie Miłośników Żubrów prowadzą działania czynnej ochrony tego gatunku. Poprawia się siedlisko dzięki koszeniu łąk, nasadzeniu drzew owocowych, budowę wodopojów w postaci śródleśnych oczek wodnych. Dokarmia się żubry w okresie zimy, aby nie wychodziły na pola i robiły szkód w rolnictwie. Prowadzony jest wszechstronny monitoring rozmieszczenia, zdrowia, siedliska. Utworzyliśmy Bank Genów Żubra zachowując cenny materiał na przyszłość. To wszystko po to, by żubr był bezpieczny, a jego wolna populacja mogła zdrowo się rozwijać nie wchodząc w konflikt ze społecznością lokalną.

Dzięki działaniom prowadzonym w ramach ochrony czynnej żubrów wspierane są ekosystemy leśne i łąkowe oraz gatunki flory i fauny z nimi związane. Dlatego właśnie żubra można nazwać gatunkiem parasolowym, ang. umbrella species. Odchody żubra są pokarmem owadów i ich larw czyli koprofagów. Żuk leśny (Geotrupes stercorosus) nazywany potocznie gnojarzem, odżywia się właśnie odchodami różnych zwierząt a także butwiejącymi liśćmi, igliwiem, mchem i korą drzew. Pełni on zatem niezwykle istotną rolę czyściciela w lesie.  Odchody są pożywieniem nie tylko dorosłych form tego chrząszcza, ale również jego larw, które wykluwają się z jaj złożonych przez samicę w kulkach odchodów utoczonych przez pracowite samce. W odchodach żubrów nasiona zjedzonych roślin przenoszone są na odległość kilku kilometrów. Wspomaga to bioróżnorodność terenów otwartych. Zatem żubry przyczyniają się do odtwarzania i rozprzestrzeniania cennych siedlisk, jakimi są śródleśne łąki. Obecność dużych przeżuwaczy na łąkach jest wręcz niezbędna dla niektórych rzadkich gatunków roślin. Dobrym przykładem są będące pod ochroną storczyki. W naszym kraju występuje ich ponad 50 gatunków, a niektóre z nich rosną wyłącznie na naturalnych łąkach i murawach.  Żubry żerujące na łąkach zapobiegają ich zarastaniu, co wspiera utrzymanie tych cennych siedlisk w dobrej kondycji. Dla żubrów tworzone są także wodopoje, tzw. oczka wodne, które są magazynami wody w lesie. Oprócz żubra z wodopoju korzystają także inne zwierzęta: jak wilki, lisy, jelenie czy ptaki. Śródleśne oczka wodne są też znakomitym miejscem życia i rozrodu płazów, w tym traszki grzebieniastej. Woda jest niezbędna do rozrodu wielu owadów,  np. komarów czy ważek, którymi z kolei żywią się m.in. nietoperze i ptaki. Ten łańcuch wzajemnych zależności jakim jest ekosystem leśny, bardzo mocno wspierany jest przez obecność żubra a siedlisko przygotowane dla żubra zapewnia doskonałe warunki do życia wielu innym gatunkom roślin i zwierząt. Chroniąc żubra wspieramy i chronimy ekosystemy.